Equine metabool syndroom (EMS)

  1. Ziektebeeld

  2. Diagnose en behandeling
  3. Meer informatie

Ongeveer de helft van de recreatiepaarden in Nederland hebben overgewicht, ook wel obesitas genoemd. Eén van de oorzaken voor overgewicht bij paarden is het zogenaamde Equine Metabool Syndroom (EMS). Bij EMS worden paarden door onder andere een gestoorde vet- en suikerstofwisseling te dik.

Verschijnselen

Een paard met overgewicht kan verschillende verschijnselen vertonen:

  • verminderd presteren
  • oververhitting
  • verminderde vruchtbaarheid
  • hoefbevangenheid
  • suikerziekte ten gevolge van resistentie tegen insuline (een hormoon dat de bloedsuikerspiegel regelt)
  • koliek ten gevolge van goedaardige vettumoren in de buik. 
  • het paard ziet er in zijn geheel te dik uit
  • vetbulten op enkele plaatsen, zoals bij de manen, aan de staartbasis of in de uier 

Oorzaken

Omdat paarden en pony’s gras- en planteneters zijn, kiezen ze in de natuur voor gras en kruiden als voedingsbron. Aangezien deze voedingsmiddelen gedurende de winterperiode minder tot hun beschikking staan, eten paarden in de zomer en het najaar een grotere hoeveelheid dan noodzakelijk. Op deze manier leggen ze een vetvoorraad aan, zodat ze als het voedsel in de winter schaars is voldoende energie hebben. De toegenomen eetlust en de vetopslag worden geregeld door een hormoon uit de hypofyse (een klier in de buurt van de hersenen). Dit hormoon zorgt er ook voor dat de paarden een wintervacht krijgen en dat vet- en spiercellen minder gevoelig worden voor insuline. Doordat de cellen minder gevoelig worden voor insuline, nemen ze minder suiker op en is er dus minder suiker (en dus energie) nodig. Tegen het einde van de winter horen de vetvoorraden die in het najaar zijn aangelegd opgebruikt te zijn en neemt de insulineresistentie weer af, omdat er nu weer voldoende gras is om het paard in zijn energie te voorzien.

Als paarden of pony’s het hele jaar door gehouden worden in een voedselrijke omgeving, kennen ze geen periode van voedselschaarste. Niet alleen de hoeveelheid voedsel, maar ook de samenstelling van het voer speelt hierbij een grote rol. In de natuur eet het paard voornamelijk ruwe celstof zoals grofstengelig gras en hooi met niet al te veel voedingsstoffen. Recreatiepaarden krijgen echter vaak te veel krachtvoer of staan in grazige weiden vol energierijk gras. Doordat deze paarden het hele jaar door voldoende energie binnen krijgen verbruiken ze hun vetvoorraden niet in de winterperiode en zo worden ze elk jaar een beetje dikker.

Juist de paarden/ponyrassen die zich goed kunnen aanpassen aan voedselarme omstandigheden komen in de problemen als ze het hele jaar door gehouden worden in een voedselrijke omgeving. Voorbeelden van deze rassen zijn de Shetlander, Haflinger, Tinker, Fries, Dartmoor pony en Welsh Cob.

Bij een bezoek

Waarmee moet u rekening houden voor, tijdens en na een bezoek aan ons dierenziekenhuis?