Cornage

  1. Ziektebeeld

  2. Diagnose en behandeling
  3. Meer weten?

Inleiding  Cornage is een verlamming van een stemband en het bijbehorende kraakbeentje in de keel  bij een paard. Bij het ademen tijdens arbeid zal een paard de keel zo ver mogelijk open  trekken. Dit gebeurt doordat de keelspiertjes de stembanden en de arykraakbeentjes zover  mogelijk opzij trekken waarbij de zakjes van Morgagni worden dichtgedrukt (foto 1). 

Foto 1 Het aanzicht van een normale keel (larynx) door een endoscoop: 1 = arykraakbeentjes; 2 =  stembanden; 3 = strotklepje; 4 = zakje van Morgagni

Wat zijn de oorzaken van cornage?  De meest voorkomende vorm van cornage is de erfelijke vorm waarbij de linker stemband  en het bijbehorende kraakbeentje zijn aangetast. De oorzaak van deze aantasting is een  beschadiging van de zenuw (Nervus recurrens) die dit gebied van prikkels voorziet. De  precieze oorzaak van de degeneratie (langzame afbraak) van de Nervus recurrens is  onbekend, maar wel is bekend dat er een erfelijke component meespeelt. Als de stemband  en het kraakbeentje in de luchtweg hangen zal tijdens arbeid een hoog fluitend (piepend)   geluid tijdens de inademing optreden, het zogenaamde cornagegeluid. Met de term  ‘cornage’ wordt doorgaans de erfelijke vorm met aantasting van de linker Nervus recurrens  en het meer of minder afhangen van de linker stemband en het linker kraakbeentje (foto 2a  en b) bedoeld.    Er zijn ook andere oorzaken waardoor de Nervus recurrens kan zijn aangetast, bijvoorbeeld  door een ontsteking van de halsader (Vena jugularis). Ook kan bij ontsteking van de  luchtzakken of de hals lymfeknopen (doorgaans als gevolg van droes) beschadiging van de  zenuw optreden. Dit kan natuurlijk zowel aan de linkerkant als aan de rechterkant gebeuren.  Deze vormen van cornage hebben dus voor zover bekend geen erfelijke component en  komen veel minder vaak voor. In de fokkerij wordt daarom aangehouden dat bij linkszijdige 
cornage in principe sprake is van de erfelijke vorm, zeker omdat achteraf niet te bewijzen is  dat droes de oorzaak van de linkszijdige cornage is. 

Foto 2a en 2b Linker foto toont een volledig geopende keel (larynx) en de rechter foto toont een paard met cornage links met afhangen van het linker kraakbeentje en de linker stemband en het verder openstaan van het linker zakje van Morgagni (de linker kant van het paard is voor de kijker rechts). 

Bij een rechtszijdige cornage is de niet‐erfelijke vorm meer waarschijnlijk. Alle vormen van cornage maken hetzelfde type bijgeluid waarbij het geluid meestal ernstiger is als de stemband en het kraakbeentje meer in de luchtweg hangen en dus harder ‘flapperen’. De beoordeling van de keel gebeurt op basis van een video opname bij het staande paard omdat de symmetrie en de beweeglijkheid alleen dan goed te beoordelen zijn.

Bij een bezoek

Waarmee moet u rekening houden voor, tijdens en na een bezoek aan ons dierenziekenhuis?