“Ezels en muildieren al jaren trouwe klant”

Vera van Koten, Ezelsociëteit Zeist

Vera van Koten is samen met Harry Dekkers oprichter van de Ezelsociëteit te Zeist. Stichting de Ezelsociëteit is er voor ezels die op straat zijn komen te staan door ziekte, verhuizing of geldgebrek van hun eigenaar, maar ook voor verwaarloosde of mishandelde ezels die door De Dierenbescherming of de Dierenpolitie in beslag zijn genomen. Met hun ezels en muildieren zijn zij al jarenlang een trouwe klant van de Universiteitskliniek voor Paarden. De enorme kennis die Vera en Harry in al die jaren vanuit hun liefde voor deze dieren hebben verzameld, heeft zijn weg gevonden naar de Universiteitskliniek voor Paarden. Daardoor zijn zij niet alleen een bijzondere klant, maar ook een belangrijke voortrekker en partner in het delen en verspreiden van kennis over de ezel en het muildier.

Hoe is de Ezelsociëteit ontstaan?
“In 1988 zijn wij begonnen met het houden van twee hobby-ezels. Vanuit een groeiende interesse voor het dier zijn we al vrij snel daarna workshops gaan volgen in Engeland om kennis op te doen over de ezel. In Engeland zat toen al een groot, wereldwijd opererend ezelasiel met veel ‘knowhow’ over de ezel. Onze hobby groeide langzaam uit tot wat we vandaag de dag zijn: een opvang voor ezels in nood en hét kenniscentrum van Nederland op het gebied van ezels en het houden van ezels.”

Wat bracht jullie bij de Universiteitskliniek voor Paarden?
“In 1988 moest onze eerste hengst gecastreerd worden. Daarvoor konden we terecht bij de Universiteitskliniek in Utrecht. In die tijd werden ezels nog behandeld als kleine paarden. Dit bleek funest omdat zij fysiek en mentaal anders in elkaar steken dan paarden. Ze zijn veel gevoeliger en oorspronkelijker, zowel in gedrag als in lichaamsbouw en behoeften. Dit was destijds nauwelijks bekend bij de Universiteitskliniek, maar stond wel al in “The Professional Handbook of the Donkey”, dat we door onze werkbezoeken naar Engeland reeds in ons bezit hadden. Vanaf dat moment zijn wij onze kennis over ezels gaan delen met de kliniek en hebben zij vele succesvolle operaties en behandelingen op onze ezels uitgevoerd. Ze zijn er echt steengoed in geworden! Inmiddels is er ook veel onderzoek verricht door de onderzoekers van de faculteit Diergeneeskunde, met als doel de ezel als dier nog beter in kaart brengen. Momenteel doen zij bijvoorbeeld onderzoek naar pijnbeleving bij onze ezels.”

Hoe heeft deze samenwerking zich nog meer ontwikkeld?
In 2003 hebben we dit Engelse team nog een keer naar de Universiteitskliniek voor Paarden gehaald voor een 2e symposium met de titel: “Hoezo koppig?? De Ezel, nèt even anders!” Nu ook voor dierenartsen uit heel Nederland. Tussen 2003 en 2009 ervoeren veel dierenartsen dat een ezel zijn pijn nog meer verbergt, dan al bekend was. Dat resulteerde in een 3e symposium: “Donkey Business, een slimme vet stoot zich in 't gemeen, geen twee keer aan dezelfde steen”. Gedragstrainer Ben Hart, die internationaal werkt voor paarden, muildieren en ezels, was een van de sprekers. Andere sprekers waren hoefsmid Paul Clark, medisch bioloog, paardendierenarts en anesthesist Thijs van Loon en paardendierenarts met speciale belangstelling voor de ezel Ellen Roelfsema. Thijs en Ellen zijn beide werkzaam bij de Universiteit, op de faculteit Diergeneeskunde. Ook dit symposium was zeer succesvol.”

Met welke patiënt zijn jullie recentelijk nog op de kliniek geweest?
“Joop, een van onze eerste ezels en inmiddels 26 jaar oud, is laatst succesvol geopereerd door een team van wel twaalf mensen, onder leiding van dr. Harold Brommer. Joop kon niet meer plassen. Hij bleek last te hebben van een blaassteen, bijna zo groot als een kippenei. BlaassteenDit was een riskante operatie voor een kleine ezel. De operatie is van tevoren helemaal doorgenomen en gepland. Eérst is er een kijkoperatie gedaan. Dat ging goed, de blaassteen werd gelokaliseerd. Daarna volgde de buikoperatie zelf en werd de steen eruit gehaald. Als sluitstuk is de blaas gespoeld, alle gruis moest eruit. Het hechten van alle wondranden duurde een uur.

Ik heb de hele operatie, die in totaal zes uur duurde, vanachter glas in de kijkruimte kunnen volgen. Daar heb ik kunnen aanschouwen hoe geconcentreerd en hard er werd gewerkt door het hele team! En met succes, want het gaat goed met Joop.”

Jullie zijn inmiddels dus kind aan huis!
“Ja, dat is wederzijds. Wij gaan veelvuldig naar de kliniek en de ambulante kliniek, onder leiding van Yteke Elte, komt voor zieke ezels naar ons. Sinds 2001 hebben we een hechte band opgebouwd met de mensen van de Universiteitskliniek voor Paarden en de Ambulante Kliniek voor Paarden. Veel ezels komen bij ons binnen met ernstige hoefproblemen waardoor we een band hebben gekregen met o.a. dr. Wim Back van Heelkunde, een hele kundige specialist en Jan de Zwaan, de orthopedische hoefsmid. Wij hebben ook al zeer veel ezelhengsten laten castreren zodat zij als ruin nog een toekomst hebben in Nederland. Wij laten echt alles doen op de afdelingen Heelkunde en Inwendige ziekten en komen soms met ernstig verwaarloosde, zieke ezels aanzetten. De dierenartsen op deze afdelingen zijn zeer betrokken bij het ezelwerk. We komen graag over de vloer, dat geldt ook voor Arnold en Corné van de patiëntenadministratie, daar wil ik ook een pluim voor opzetten.”

Wat betekenen de ezels voor jou?
“Ezels hebben lang geleden mijn hart gestolen. Ik heb een grote waardering voor deze dieren. Samen met de medewerkers van de Ezelsocieteit zet ik me, middels het geven van voorlichting, in om de onwetendheid over deze dieren weg te nemen. Bijvoorbeeld het hardnekkige etiket dom dat zij opgeplakt hebben gekregen vanwege het verkeerd uitleggen van bepaald gedrag dat ze vertonen. Ezels zetten vaak letterlijk een stapje terug alvorens in actie te komen, dat zou je juist als slim en weloverwogen kunnen interpreteren. Vandaar ook de naam Ezelsociëteit als knipoog én tegenwicht. Daarnaast zijn het lieve, tolerante, trouwe en bovenal moedige dieren!”

Meer informatie
Meer weten over ezels? Een ezel adopteren of lekker met de ezels wandelen?
Zie de website: www.ezelsociëteit.eu